เป็นครั้งแรกที่ผลิตภัณฑ์ด้านการพิมพ์และอุตสาหกรรมวัฒนธรรม-สร้างสรรค์ของจีนได้ปรากฏตัวร่วมกันในงานแสดงหนังสือนานาชาติที่จัดขึ้นต่างประเทศ ซึ่งสร้างความประทับใจให้แก่ผู้อ่านนานาชาติด้วยเรื่องราวเชิงรูปธรรมจากจีน

ในการจัดงานลอนดอนบุ๊กแฟร์ 2026 ที่ผ่านมา กระแสอันอบอุ่นจากภูมิภาคตะวันออกได้ไหลเวียนอย่างเงียบเชียบ คณะกรรมการทำงานด้านการพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรมของสมาคมสำนักพิมพ์จีน (ต่อไปนี้จะเรียกว่า "คณะกรรมการการพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรม") ได้ปรากฏตัวครั้งแรกที่งานลอนดอนบุ๊กแฟร์ โดยร่วมมือกับสำนักพิมพ์ในประเทศกว่า 60 แห่ง เพื่อนำเสนอสินค้านวัตกรรมทางวัฒนธรรมที่ประณีตงดงามมากกว่า 1,000 รายการภายใต้แนวคิด "สินค้าการพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรมของจีน" ซึ่งสินค้าเหล่านี้ครอบคลุมตั้งแต่ทรัพย์สินทางปัญญาทางวัฒนธรรมคลาสสิก ไปจนถึงสินค้าที่สะท้อนความงามแบบตะวันออก ตั้งแต่ลวดลายดั้งเดิมไปจนถึงการออกแบบสมัยใหม่ โดยผสมผสานมรดกทางวัฒนธรรมเข้ากับชีวิตประจำวันอย่างลงตัว จึงได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางจากผู้จัดแสดงต่างประเทศ ผู้อ่าน และเพื่อนร่วมวงการสำนักพิมพ์ระดับนานาชาติ บูธ "สินค้าการพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรมของจีน" ได้ดึงดูดความสนใจจากผู้อ่านนานาชาติเป็นพิเศษ หลังจบงานลอนดอนบุ๊กแฟร์ คุณจาง รุ่อไค รองเลขาธิการคณะกรรมการการพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรมของสมาคมสำนักพิมพ์จีน และผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาธุรกิจของสำนักพิมพ์ภาษาต่างประเทศ ได้ให้สัมภาษณ์พิเศษกับผู้สื่อข่าวรายนี้ โดยกล่าวถึงประเด็นสำคัญของการเข้าร่วมงาน ปฏิกิริยาจากต่างประเทศ ความสำเร็จในการร่วมมือ และแผนงานในอนาคต

คำถาม: นี่คือการเข้าร่วมงานลอนดอนบุ๊กแฟร์ครั้งแรกของคณะกรรมการการพิมพ์และสร้างสรรค์วัฒนธรรม ทางเราได้เตรียมความพร้อมสำหรับ "การเปิดตัว" ครั้งนี้อย่างไร?

จาง รุ่อไค: แม้ว่านี่จะเป็นครั้งแรกที่เราเข้าร่วมงานลอนดอนบุ๊กแฟร์ แต่เราก็ไม่ได้เริ่มต้นจากศูนย์ เนื่องจากการก่อตั้งคณะกรรมการสิ่งพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรมขึ้นมา คณะกรรมการฯ ได้ทุ่มเทอย่างต่อเนื่องในการเล่าเรื่องของจีนผ่านผลิตภัณฑ์นวัตกรรมทางวัฒนธรรม โดยเราได้สั่งสมประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องจากการจัดกิจกรรมภายในประเทศ เช่น การประชุมโต๊ะกลม 'หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง' และงานหนังสือปักกิ่ง ครั้งนี้ ผ่านกลไกการเสนอชื่อโดยหน่วยสมาชิกและการคัดเลือกโดยผู้เชี่ยวชาญ เราได้ระดมหน่วยสมาชิกของคณะกรรมการสิ่งพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรมมากกว่า 100 หน่วย เพื่อนำเสนอผลิตภัณฑ์นวัตกรรมทางวัฒนธรรมที่โดดเด่นและเป็นตัวแทนที่สุดของวัฒนธรรมจีนอันทรงคุณค่า ซึ่งงานแสดงทั้งหมดนี้ต้องมีทั้งลักษณะเฉพาะของวัฒนธรรมจีนและมุมมองระดับโลก นอกจากนี้ เรายังดำเนินงานเบื้องต้นของแพลตฟอร์มบริการแบบบูรณาการด้านสิ่งพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรม 'เส้นทางสายไหมบนเมฆ' สำหรับตลาดต่างประเทศอยู่ด้วย โดยเราจะใช้ศักยภาพในการให้บริการต่างประเทศของแพลตฟอร์มนี้เพื่อส่งเสริมการเผยแพร่ผลงานจัดแสดงข้ามพรมแดน วางรากฐานออนไลน์ที่มั่นคงสำหรับงานแสดงจริงในสถานที่ พร้อมทั้งสำรวจแนวทางการนำโครงการไปปฏิบัติจริงในร้านหนังสือจริงที่ตั้งอยู่ต่างประเทศ ส่วน 'สินค้าดีเด่นด้านสิ่งพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรมของจีน' จะกลายเป็นโครงการแบรนด์ของสำนักงานสิ่งพิมพ์ภาษาต่างประเทศแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน และคณะกรรมการสิ่งพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรม สังกัดสมาคมผู้จัดพิมพ์จีน ซึ่งจะมีการพัฒนาและปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง รวมพลังจากภาคสิ่งพิมพ์และนวัตกรรมทางวัฒนธรรมอย่างเต็มที่ และใช้โอกาสที่เกิดจากงานหนังสือระหว่างประเทศกิจกรรมแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมต่างๆ อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อทำหน้าที่เป็นแพลตฟอร์มสื่อสารระหว่างประเทศที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว

คำถาม: ข้อเสนอแนะเป็นอย่างไรบ้าง? ผลิตภัณฑ์ประเภทใดที่ผู้อ่านและผู้แสดงสินค้าจากต่างประเทศให้ความนิยม?

จาง รุ่อไค: ข้อเสนอแนะมีความเป็นบวกมาก; การจัดแสดงแบบรวมศูนย์นั้นดึงดูดผู้คนจำนวนมากอย่างแน่นอน ผู้อ่านและผู้จัดแสดงจากต่างประเทศชื่นชอบผลิตภัณฑ์ที่ "สืบทอดมาจากผลงานคลาสสิกและผสานเข้ากับชีวิตประจำวัน" ซึ่งโดยทั่วไปแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม กลุ่มแรกคือผลิตภัณฑ์เชิงวัฒนธรรมและสร้างสรรค์ที่นำเสนอองค์ประกอบทางวัฒนธรรมจีนดั้งเดิมอันทรงคุณค่า ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ที่สร้างสรรค์ขึ้นจากตัวละครในตำนานโบราณของจีน นิยายคลาสสิกสี่เรื่องใหญ่ (ซุนอู่คง วีรบุรุษเหลียงซาน และสตรีงามสิบสองแห่งจินหลิง) รวมถึงงานอักษรศาสตร์และจิตรกรรมจีน ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ส่งผลสะเทือนใจผู้อ่านจากต่างประเทศได้ดี เนื่องจากพวกเขาเคยมีพื้นฐานทางวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องอยู่แล้ว โดยการนำเสนอตัวละครและฉากที่พวกเขาชื่นชอบ จึงสามารถเชื่อมโยงวัฒนธรรมจีนเข้ากับกลุ่มผู้ชมได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกกลุ่มหนึ่งคือผลิตภัณฑ์เชิงวัฒนธรรมและสร้างสรรค์ที่ใช้งานได้จริง ซึ่งแสดงให้เห็นถึงแก่นแท้ของรสนิยมศิลปะแบบตะวันออก ตัวอย่างเช่น เครื่องประดับผมที่ออกแบบด้วยองค์ประกอบที่สกัดจากสิ่งของจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ โคมไฟอ่านหนังสือที่วาดฉากจากนิยายเรื่อง *ฝันกลางฤดูใบไม้ผลิ* ผ้าพันคอรูปกวางเก้าสีที่นำองค์ประกอบจากจิตรกรรมฝาผนังตุนหวงมาใช้ และจี้ตุ๊กตาขนปุยรูปแพนด้าที่กำลังอ่านหนังสือและดื่มชาไข่มุก ซึ่งสิ่งเหล่านี้ได้แสดงพลังชีวิตสมัยใหม่ของรสนิยมศิลปะจีนแบบดั้งเดิมอย่างแยบยล และนำเสนอภาพลักษณ์ของจีนที่เข้าถึงได้ง่ายและใกล้เคียงกับชีวิตจริง

คำถาม: นอกจากจะได้รับรีวิวในเชิงบวกแล้ว ยังมีเจตจำนงในการร่วมมืออย่างเป็นรูปธรรมเกิดขึ้นหรือไม่?

จาง รุ่อไค: ใช่ค่ะ บุคลากรจากร้านหนังสืออิสระและสำนักพิมพ์ต่างประเทศได้สั่งซื้อผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์แล้ว ทั้งยังว่าจ้างเราให้ผลิตแบบเฉพาะบุคคล และแม้แต่บรรลุเจตจำนงร่วมมือในการนำเข้าลิขสิทธิ์ผ่านผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์ของเราด้วย กล่าวได้ว่า ผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์ยังได้ส่งเสริมการเสริมพลังแบบสองทางต่อลิขสิทธิ์หนังสืออีกด้วย อย่างไรก็ตาม เรายังจำเป็นต้องปรับปรุงอย่างต่อเนื่องในด้านการเป็นสากลและการเป็นมืออาชีพของการจัดพิมพ์ผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์ของเรา แม้ลูกค้าต่างประเทศจะประทับใจผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์ที่มีความแปลกใหม่ของเราก็ตาม แต่พวกเขาก็มีความเป็นมืออาชีพสูงมากและ "เลือกเฟ้นอย่างเข้มงวด" โดยมีข้อกำหนดสูงมากต่อฝีมือการผลิตและวัสดุที่ใช้ในผลิตภัณฑ์ ปัจจุบัน คู่มือผลิตภัณฑ์ รูปแบบการสั่งซื้อ รวมถึงงานพื้นฐานอื่นๆ เช่น คำอธิบายเป็นภาษาต่างประเทศเกี่ยวกับฝีมือการผลิต ขนาด วัสดุ และมาตรฐานที่ระบุบนบรรจุภัณฑ์ผลิตภัณฑ์ ยังไม่ได้รับการมาตรฐานเพียงพอ และยังมีพื้นที่ให้ปรับปรุงอีกมากในด้านการแสดงผลเชิงพื้นที่และประสิทธิภาพในการจัดแสดง

คำถาม: ในอดีตงานลอนดอนบุ๊กแฟร์มุ่งเน้นไปที่การค้าลิขสิทธิ์เป็นหลัก แต่ครั้งนี้เราได้ผลักดัน "ผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมและสร้างสรรค์" ให้มาอยู่ในจุดสนใจอย่างกว้างขวาง ปัจจัยใดบ้างที่อยู่เบื้องหลังการตัดสินใจนี้?

จาง รุ่อไค: รายงานการดำเนินงานของรัฐบาลในปีนี้ได้ระบุอย่างชัดเจนว่า "ส่งเสริมให้บริษัทวัฒนธรรมและผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมคุณภาพสูงมากขึ้นเข้าสู่ตลาดโลก" งานแฟร์หนังสือลอนดอน ซึ่งเป็นงานแฟร์หนังสือระหว่างประเทศครั้งใหญ่แรกของปีนี้ ไม่เพียงแต่เป็นสถานที่สำหรับการทำธุรกรรมลิขสิทธิ์และเป็นผู้นำเทรนด์ของอุตสาหกรรมการพิมพ์เท่านั้น แต่ยังเป็นแนวหน้าของการแลกเปลี่ยนด้านวัฒนธรรมและสร้างสรรค์อีกด้วย การส่งออกแบบดั้งเดิมที่เน้น "ข้อความ" นั้นอาศัยผลงานคลาสสิกและการข้ามผ่านอุปสรรคด้านนิสัยการแปลและการอ่าน ซึ่งมีอุปสรรคในการเข้าถึงสูง ในทางกลับกัน การส่งออกด้าน "วัฒนธรรมและศิลปะเชิงความงาม" นั้นเป็นการ "ลงจอดอย่างนุ่มนวล" ผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์เป็นการรวมตัวของวัฒนธรรม ซึ่งเข้าสู่ชีวิตประจำวันของผู้บริโภคต่างประเทศโดยตรงผ่านรูปแบบที่มองเห็นได้ สัมผัสได้ และใช้งานได้จริง การส่งเสริมการขยายตัวไปต่างประเทศในวงกว้างของ "ผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์ด้านการพิมพ์" ของเรา จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างระบบการเผยแพร่ "เรื่องราวจีนที่จับต้องได้" ทำให้ผู้ชมต่างประเทศสามารถชื่นชมสิ่งของหนึ่งชิ้นก่อน จากนั้นจึงเกิดความสนใจที่จะสำรวจวรรณกรรมและแนวคิดที่อยู่เบื้องหลังสิ่งนั้น จนบรรลุถึงการยกระดับทางอารมณ์จาก "ความเข้าใจ" สู่ "ความใกล้ชิด"

คำถาม: เมื่อเปรียบเทียบกับหนังสือ ผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์มีข้อได้เปรียบเฉพาะประการใดในการเล่าเรื่องของจีนอย่างมีประสิทธิภาพ?

จาง รุ่อไค: ข้อได้เปรียบสำคัญที่สุดคือ "การสื่อสารแบบต่ำบริบทแต่มีความเชื่อมโยงทางอารมณ์สูง" หนังสือจำเป็นต้องใช้ภาษา ในขณะที่ผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์นั้นตัวมันเองคือสื่อกลาง เช่น แม่เหล็กติดตู้เย็นแบบหมุนที่มีลายอักษรกระดูกทำนาย หรือตุ๊กตาผ้าของลู่ซวิน ซึ่งเราได้นำมาในครั้งนี้ ช่วยให้แม้แต่ผู้ที่ไม่เข้าใจภาษาจีนก็สามารถรับรู้สัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมจีนได้ทันที ประการที่สอง คือองค์ประกอบของความเป็นเพื่อนร่วมชีวิตประจำวัน หนังสืออาจถูกเก็บกลับคืนไปบนชั้นหนังสือหลังจากอ่านจบ แต่ผ้าพันคอไหมหรือที่คั่นหนังสือจะถูกใช้งานทุกวัน การมีอยู่ร่วมกันบ่อยครั้งนี้ทำให้สัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมจีนฝังลึกเข้าไปในชีวิตประจำวันของผู้คนอย่างค่อยเป็นค่อยไป แน่นอนว่าเราตระหนักดีว่าผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์ควรพิจารณาธีมระดับนานาชาติตั้งแต่ขั้นตอนเริ่มต้นของการพัฒนาและการออกแบบ ผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมและสร้างสรรค์จำนวนมากนั้นมีความหมายเชิงวัฒนธรรมที่ลึกซึ้งแฝงอยู่เบื้องหลัง "มีม" และ "เนื้อเรื่อง" ของพวกมัน หากไม่คำนึงถึงการปรับให้สอดคล้องกับบริบทโลกตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบ ผู้อ่านต่างประเทศจะเข้าใจได้ยาก

คำถาม: หลังจากการจัดแสดงอย่างเข้มข้นนี้ คณะกรรมการงานด้านการพิมพ์และวัฒนธรรมสร้างสรรค์จะนำประสบการณ์และทรัพยากรที่สั่งสมมาในครั้งนี้ไปใช้อย่างไร เพื่อจัดตั้งกลไกในระยะยาวที่จะรับประกันว่า "ผลิตภัณฑ์การพิมพ์และผลิตภัณฑ์วัฒนธรรมสร้างสรรค์คุณภาพสูงของจีน" จะสามารถเข้าสู่ตลาดหลักต่างประเทศได้อย่างต่อเนื่องและเป็นประจำ?

จาง รุ่อไค: การจัดงานหนังสือลอนดอนครั้งนี้ไม่ใช่จุดสิ้นสุด แต่เป็นจุดเริ่มต้น เราจะนำประสบการณ์เชิงปฏิบัติและทรัพยากรช่องทางต่างประเทศที่ได้สะสมมาในครั้งนี้ไปใช้ประโยชน์ โดยมุ่งเน้นการจัดตั้งกลไกระยะยาวบนพื้นฐานของแพลตฟอร์มบริการแบบครบวงจรสำหรับการส่งออกงานตีพิมพ์และผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมภายใต้ชื่อ 'เส้นทางสายไหมแห่งเมฆ' ซึ่งเปิดตัวขึ้นในต้นปีนี้ แพลตฟอร์มนี้คือเว็บไซต์อีคอมเมิร์ซข้ามพรมแดนแบบอิสระและแพลตฟอร์มเชื่อมต่อที่มุ่งเน้นเฉพาะผลิตภัณฑ์ด้านการตีพิมพ์และผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ทางวัฒนธรรม ในอนาคต เราวางแผนที่จะสำรวจแนวทางแบบวงจรปิดที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ทางวัฒนธรรม ซึ่งประกอบด้วย 'การแสดงสินค้าแบบออฟไลน์ การทำธุรกรรมแบบออนไลน์; การจัดแสดงชั่วคราว การดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง' ผู้จัดแสดงและผู้อ่านจากต่างประเทศที่พบเห็น 'สินค้าที่ดี' ในการจัดงานหนังสือสามารถสั่งซื้อสินค้าเหล่านั้นผ่านแพลตฟอร์ม 'เส้นทางสายไหมแห่งเมฆ' ได้อย่างต่อเนื่อง ส่งมอบสินค้าให้ร้านหนังสือต่างประเทศ และเจรจาความร่วมมือด้านการอนุญาตใช้สิทธิ (licensing) พร้อมกันนั้น เราจะรวบรวมข้อเสนอแนะและความคิดเห็นจากผู้อ่านต่างประเทศเพื่อนำมาปรับปรุงและออกแบบผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์ทางวัฒนธรรมของเรา จนสามารถสร้าง 'สินค้าจีนที่ดี' ที่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดโลกได้ดียิ่งขึ้น ซึ่งจะทำให้การขยายตัวของทรัพย์สินทางปัญญาด้านวัฒนธรรมจีนสู่ต่างประเทศเกิดขึ้นอย่างเป็นปกติและยั่งยืน